Logo BSU

Please use this identifier to cite or link to this item: https://elib.bsu.by/handle/123456789/298153
Title: Структурна-сэнсавая арганізацыя рэтраспекцыі ў мастацкай прозе У. В. Гніламёдава
Other Titles: Structural and semantic organisation of retrospection in the prose of V. V. Gnilomedov / V. P. Digadyuk
Структурно-смысловая организация ретроспекции в художественной прозе В. В. Гниломёдова / В. П. Дигадюк
Authors: Дзігадзюк, В. П.
Keywords: ЭБ БГУ::ГРАМАДСКІЯ НАВУКІ::Літаратура. Літаратуразнаўства. Вусная народная творчасць
ЭБ БГУ::ГРАМАДСКІЯ НАВУКІ::Мовазнаўства
ЭБ БГУ::ОБЩЕСТВЕННЫЕ НАУКИ::Литература. Литературоведение. Устное народное творчество
ЭБ БГУ::ОБЩЕСТВЕННЫЕ НАУКИ::Языкознание
Issue Date: 2023
Publisher: Минск : БГУ
Citation: Журнал Белорусского государственного университета. Филология = Journal of the Belarusian State University. Philology. – 2023. – № 1. – С. 100-108
Abstract: Прадстаўлены вынікі даследавання катэгорыі рэтраспекцыі на матэрыяле мастацкай прозы У. В. Гніламёдава. Вызначаны асаблівасці яе тыпаўтварэння на аснове спосабу ўвядзення рэтраспектыўнага плана ў сюжэт твора. Выяўлены прыёмы рэпрэзентацыі кампазіцыйна-тэкставай рэтраспекцыі (намінацыя рэтраспектыўных падзей, інфармацыйнае дапаўненне фактаў, супастаўленне і параўнанне падзей, прамая актуалізацыя мінулых падзей, фарміраванне прычынна-выніковых адносін). Кваліфікаваны і сістэматызаваны маркёры катэгорыі часу, што ўключаюць лексічныя адзінкі часу, формы дзеепрыметнікаў, віды складаных сказаў, канструкцыі з сінтаксічнай непаўнатой і эліпсісам, далучальныя канструкцыі, інтэртэкставыя ўключэнні. Прадстаўлены кампазіцыя часавай прасторы мастацкіх твораў аўтара і маркёры актуалізацыі сюжэтна-тэкставай рэтраспекцыі (лексемы з рэтраспектыўнай семантыкай і са значэннем часу). Асаблівасцямі рэпрэзентацыі сюжэтна-тэкставай рэтраспекцыі з’яўляюцца рэалізацыя падзей у адной часавай прасторы з рэтраспектыўнымі экскурсамі, наяўнасць асноўнай рэтраспектыўнай сюжэтнай лініі ўнутры базіснага часу, рэтраспектыўная ўзаемаабумоўленасць паміж раманамі-трылогіямі. Актуальнасць гэтай тэмы абумоўлена прыналежнасцю яе да такога сучаснага напрамку філалогіі, як лінгвістыка тэксту, а таксама неабходнасцю комплекснага і ўсебаковага аналізу катэгорыі рэтраспекцыі ў беларускім мовазнаўстве. Вынікі працы могуць быць выкарыстаны пры вывучэнні праблем дыферэнцыяцыі і інтэрпрэтацыі катэгорый мастацкага тэксту.
Abstract (in another language): The article presents the results of a study of the category of retrospection based on the material of V. V. Gnilomedov’s fiction. The features of its typification are determined based on the method of introducing a retrospective plan into the plot of the work. The methods of representation of compositional-textual retrospection are revealed, such as nomination of retrospective events, information addition of facts, comparison of events, method of direct actualisation of past events, cause-and-effect relations. Markers of the category of time are qualified and systematised, including lexical units of time, forms of participles, types of complex sentences, connective constructions, constructions with syntactic incompleteness and ellipsis, intertext inclusions. The peculiarity of the representation of textual plot retrospection is the realisation of events in the same time space with retrospective excursions, the presence of the main retrospective storyline within the base time, as well as the retrospective interdependence between the novels-trilogies. The relevance of this topic is due to its belonging to the modern direction – the linguistics of the text, as well as the need for a comprehensive analysis of the category of retrospection in Belarusian linguistics. The results of the work done can be used in studying the problems of differentiation and interpretation of categories of literary text. = Представлены результаты исследования категории ретроспекции на материале художественной прозы В. В. Гниломёдова. Определены особенности ее типообразования на основе способа введения ретроспективного плана в сюжет произведения. Выявлены приемы репрезентации композиционно-текстовой ретроспекции (номинация ретроспективных событий, информационное дополнение фактов, сопоставление и сравнение событий, непосредственная актуализация прошлых событий, формирование причинно-следственных связей). Квалифицированы и систематизированы маркеры категории времени, к которым относятся лексические единицы времени, формы причастий, типы сложноподчиненных предложений, конструкции с синтаксической неполнотой и эллипсисом, присоединительные конструкции, интертекстуальные включения. Представлены пространственно-временная композиция художественных произведений автора и маркеры актуализации сюжетно-текстовой ретроспекции (лексемы с ретроспективной семантикой и со значением времени). Особенностями репрезентации сюжетно-текстовой ретроспекции являются реализация событий в одном временном пространстве с ретроспективными экскурсами, наличие основной ретроспективной сюжетной линии в рамках базового времени, ретроспективная взаимозависимость между романами-трилогиями. Актуальность данной темы обусловлена ее принадлежностью к такому современному направлению филологии, как лингвистика текста, а также необходимостью комплексного анализа категории ретроспекции в белорусском языкознании. Результаты работы могут быть использованы при изучении проблем дифференциации и интерпретации категорий художественного текста.
URI: https://elib.bsu.by/handle/123456789/298153
ISSN: 2521-6775
DOI: 10.33581/2521-6775-2023-1-100-108
Licence: info:eu-repo/semantics/openAccess
Appears in Collections:2023, №1

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
100-108.pdf489,78 kBAdobe PDFView/Open
Show full item record Google Scholar



Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.